Za nami kolejne spotkanie z młodzieżą w ramach projektu „Włączeni w kulturę” wypełnione ekscytującą pracą warsztatową.

W dniu 19 października ekipa projektu „Włączeni w kulturę” odwiedziła Zespół Szkół Akademia Dobrej Edukacji w Gdańsku, by wspólnie z uczniami i uczennicami poruszyć temat osób wykluczonych społecznie i kulturowo.

Po krótkim wstępie i podziale na grupy warsztatowe zgodnie z zainteresowaniami uczestniczek i uczestników (video-art, instalacja artystyczna, sztuki performatywne), młodzież została zaproszona do szkolnej galerii sztuki zaangażowanej. Spośród 30 prac artystów mówiących o różnorodnych problemach społeczno-kulturowych, młodzi ludzie mieli za zadanie wybrać jedno dzieło lub działanie artystyczne, które najbardziej do nich przemawia. W procesie tym wspierali grupę czujni edukatorzy i edukatorki, którzy kursując po szkolnej galerii dopowiadali kontekst powstawania i idee zawarte w pracach oraz wspólnie z uczniami i uczennicami analizowali i interpretowali wywieszone przykłady dzieł sztuki.

_MG_0655

fot. Marcin Szuszkiewicz

Które działania artystyczne najbardziej zaintrygowały uczestników i uczestniczki warsztatów?

  • Podczas dyskusji okazało się, że wielu z nich zainspirowała praca Eugenii Wasylczenko „Domni-Bezdomni”, instalacja artystyczna w formie skrzynki z trzema segmentami. Bezdomni umieszczają na drzwiczkach swojego segmentu kartkę z opisem potrzeb, które wypełniane przez Domnych – ludzi chcących nieść pomoc potrzebującym. Inicjatywa ta początkowo pojawiła się w Warszawie, a obecnie realizowana jest już w kilku miastach w Polsce.
  • Tak samo jak w Szkole w Mrzezinie, żywym zainteresowaniem cieszyła się zamontowana na warszawskiej Pradze rzeźba Pawła Althamera „Guma”, przedstawiająca nieżyjącego już miejscowego pijaczka słynącego ze swojego kodeksu honorowego.
  • Innym dziełem, które zaintrygowało młodzież była instalacja Serkana Özkaya „Proletariusze wszystkich krajów…” poruszająca temat oddolnych rewolucji. Złożona z kilkudziesięciu tysięcy małych, wyciętych z gąbki, czerwonych, postaci, umieszczonych w przestrzeni galeryjnej. Odbiorcy, chcąc uczestniczyć w dalszej części wystawy, musieli je podeptać, jednak mimo tego, czerwone ludziki powstawały na nowo z rewolucyjnie uniesioną dłonią.
  • Trafiające w gusta młodzieży okazały się także dwie prace Banksy’ego. Jedna z nich „The Simpsons Opening” jest opowieścią o niewdzięcznej pracy, w której setki osób muszą pracować aby zrealizować wizję jednostek.
  • Druga z prac Banksy’ego „Welcome to Gaza” posługując się filmem reklamowym jako narzędziem, pokazuje oparty na kontraście i dysonansie obraz, mówiący o realnych problemach ludzi znajdujących się w sercu konfliktu wojennego w Strefie Gazy.
  • Podobnie jak w Mrzezinie, bardzo inspirującym dla gdańskiej młodzieży okazał się także film „My Sneakers” Michaela Bluma, pokazującego kulisy masowej produkcji odzieży znanych korporacji, wykorzystujących do niewolniczej pracy osoby z krajów rozwijających się.

Rozmowa o filmie doprowadziła do dyskusji o niewolniczej pracy osób z krajów rozwijających się dla wielkich korporacji, za mniej niż dolara dziennie. Zastanawialiśmy się nad tym, z czego wynika zgoda na takie traktowanie oraz przymykanie przez innych oczu na rosnące nierówności społeczne.

Wiele pytań zawisło w powietrzu, a dyskusja przeniosła się dalej do grup warsztatowych.

_MG_0901

fot. Marcin Szuszkiewicz

 

P1440820

fot. Marcin Szuszkiewicz

Po intensywnych rozmowach i pracach koncepcyjnych powstały niezwykle dojrzałe, ciekawe i wielowarstwowe znaczeniowo dzieła i działania artystyczne.

Pokaz efektów warsztatów rozpoczęła grupa performatywna, która podjęła temat mechanizmów dyskryminacji i wykluczania. Oprócz przedstawienia różnych grup wykluczonych, w swojej pracy dotknęła mechanizmu „etykietowania”, szufladkowania i absurdalnego wyszydzania ludzi ze względu na posiadanie różnych cech (duże czoło, krzywe brwi). Dla odbiorców początkowo sytuacja była dosyć zabawna, do momentu, kiedy sami nie zostali „zaszufladkowani”. Dzięki temu działaniu młodzież mogła zobaczyć jak często jedno słowo użyte przeciwko komuś może rozpocząć serię zdarzeń prowadzących do dyskryminacji i wykluczenia.

_MG_1098

fot. Marcin Szuszkiewicz

_MG_1298

fot. Marcin Szuszkiewicz

Następnie rozpoczęła się prezentacja dzieł grupy pracującej nad instalacjami artystycznymi. Jedno z nich, zainspirowane filmem Michaela Bluma „My Sneakers”, przedstawiało taśmę produkcyjną z butami, pomiędzy którymi umieszczone zostały foliowe zawiniątka reprezentujące niemowlęta. Twórcy tej pracy nawiązali do trudnej sytuacji wielu dzieci z krajów rozwijających się, które by przeżyć zmuszone są do wykonywania niewolniczej pracy ponad swoje siły. Wiele z nich w pewnym sensie już od urodzenia są skazane na taki los.

_MG_1179

fot. Marcin Szuszkiewicz

Druga instalacja była reinterpretacją pracy tureckiej artystki Doris Salcedo „Chairs”, nawiązującą do przesiedleń i przymusowych migracji w Istambule. Twórcy tej pracy wykorzystali krzesła do pokazania dwóch kontrastujących sytuacji: porządku pokoju – poukładane krzesła, zachęcające do spoczynku oraz chaosu wojny – krzesła porozrzucane w nieładzie jedne na drugim, umieszczone za siatką. Autorzy pracy wspominali, że wojna jest tak blisko nas, tuż za rogiem, niemal widzimy ją przez półprzezroczystą granicę, a bardzo często żyjemy w swojej bezpiecznej utopii starając się nie zwracać uwagi na problemy, które dotykają naszych sąsiadów.

_MG_1364

fot. Marcin Szuszkiewicz

Propozycja uczestników i uczestniczek warsztatów z video art może być swoistym podsumowaniem wcześniejszych prezentacji. Jej głównym założeniem jest osobisty i zbiorowy sprzeciw wobec zastanej sytuacji.

Podczas warsztatów uczestnicy na specjalnej folii pisali słowo „NIE” w wybranym przez siebie języku oraz nagrywali ten proces. Następnie przy użyciu projektora sfilmowane wcześniej obrazy rzucane były na twarze członków i członkiń grupy. W ten sposób każdy i każda z nich zakomunikowali swoją niezgodę na różne przejawy dyskryminacji, przemocy i dewaluacji społecznej innych osób.

_MG_0971

fot. Marcin Szuszkiewicz

 

Wykluczenie społeczne to zjawisko, któremu trzeba się sprzeciwiać i któremu trzeba przeciwdziałać. Wspólnie z młodzieżą zyskaliśmy tego świadomość.

 

Ostatnie spotkanie spotkanie warsztatowe w ramach projektu „Włączeni w kulturę” za nami. Jednak dla nas to nie koniec działań angażujących w kulturę różnorodne grupy społeczne.

Podczas warsztatów utwierdziliśmy się w przekonaniu, że potencjał twórczy i wrażliwość na problemy społeczne stanowią ogromny zasób młodych osób, dlatego zapowiadamy, że będziemy dążyć do kontynuacji tego projektu.

Nie żegnamy się zatem, a mówimy DO ZOBACZENIA!

_MG_1148

fot. Marcin Szuszkiewicz

Zapraszamy do obejrzenia relacji filmowej z warsztatów na naszym kanale YT:

 

Projekt „Włączeni w kulturę” dofinansowano ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach programu „Bardzo Młoda Kultura”. Instytut Kultury Miejskiej, instytucja Kultury Miasta Gdańska, jest operatorem programu „Bardzo Młoda Kultura”.

siec_kultury_stopka